Jeroen van Geel spreekt zaterdag 4 februari op Interaction 12 in Dublin/Ierland over ‘Aristotle’s Storytelling Framework for the Web’.
“Storytelling is a very powerful way of bringing a message across. When done right it’s a way of engaging the audience and guiding them into the world you create. And it’s this powerful thing that’s been used in the creation of books, movies, music and theatre. But now it’s time to turn this knowledge into something we as designers can use to create engaging websites.”
Programma Interaction 12

Jeroen van Erp is dinsdag 7 februari te gast bij The Branding Conference in Athene/Griekenland. Hij houdt een presentatie over ‘Marketing, design and the power of innovation’.
“The internet is rapidly changing the world. To stay in the lead, it is becoming increasingly important to develop products with a strong, targeted and distinctive character. This character, driven by the brand, covers much more than just the outside and relates to the total experience of a product. It enhances not only the brand or communication but also the intrinsic value of the product. Good and targeted design is of vital importance for as well the product itself as the storytelling component. This can only be achieved by an innovation process through an integrated approach. It leads to new, distinctive and appealing product experiences. Do not hesitate, innovate!
Programma The Branding Conference

Les 1: Luister, observeer en leer
Iedereen heeft wel een keer met het openbaar vervoer gereisd. We weten wat het verschil is tussen een bus, een tram en een trein en ieder jaar is er weer een nieuwe dienstregeling. Hoe complex kan het openbaar vervoer zijn? Dit is het eeuwige gevaar waar een ontwerper mee te maken heeft: vooroordelen en aannames. Bij ieder project is het belangrijk om er als een onschuldig kind in te stappen. Je moet je durven laten verrassen door zaken die normaliter voor de hand lijken te liggen. En je moet de meest voor de hand liggende vragen toch durven te stellen. Voordat we ook maar enigszins over een concept zijn gaan nadenken, hebben we ons op allerlei manieren laten informeren en inspireren. Enkele voorbeelden:
•    Een dag lang meeluisteren op het klantcontactcentrum naar vragen van reizigers;
•    Reizigers interviewen over hun ervaringen met het openbaar vervoer en de manier waarop zij zich laten informeren;
•    Open brainstorm met de gehele 9292 organisatie, waarbij ze aan de hand van een serie vragen hun kennis en ideeën mochten delen.

Les 2: Ontwerp vanuit persoonlijkheid
Ieder product heeft een persoonlijkheid. Het maakt niet uit of je dit in het product ontwerpt of niet. De vorm, interactie en content zorgen voor een persoonlijkheid die je als gebruiker merkt en waar je jezelf al dan niet tot aangetrokken voelt. In het geval van 9292 zijn we gestart met de ontwikkeling van een krachtige merkpersoonlijkheid, van waaruit onder meer de productpersoonlijkheid van 9292.nl is ontwikkeld.
Bij de ontwikkeling van de persoonlijkheid hebben wij goed gekeken naar het effect dat we teweeg willen brengen. Zo kun je 9292 neerzetten als een betrouwbare analist of bijvoorbeeld als een doelgerichte coach. Dit soort beslissingen is zeer belangrijk voor alle verdere beslissingen in het proces. Kies je voor een betrouwbare analist, dan krijg je een interface met de nadruk op harde data en vergelijkingen; terwijl in het geval van de coach je bijvoorbeeld gemotiveerd kan worden om de snelste keuze in combinatie met OV-fiets te nemen. De persoonlijkheid van een product moet dan ook goed passen bij het doel van de organisatie en site, als ook wat de gebruiker verder helpt. Bij 9292 hebben we gekozen voor een pro-actieve vriend. Een vriend is iemand die je persoonlijk aanspreekt, waar je op kan vertrouwen dat hij de waarheid spreekt. Het pro-actieve daarentegen versterkt deze rol door je niet alleen de benodigde informatie te bieden, maar ook nog eens de moeite te doen om het voor jouw begrijpelijk te maken. 9292.nl biedt de informatie aan op het voor jou juiste moment en maakt ook actief keuzes wat wel en niet relevant voor je is.
Voor meer informatie over het ontwerpen voor productpersoonlijkheid kun je het Frankwatching-artikel: ‘Productpersoonlijkheid: de nieuwe ambitie’ lezen.

Les 3: Ontwerp voor 95% van het gebruik
De wereld van het openbaar vervoer is groot en complex. Er zijn vele regels en uitzonderingen in het systeem en iedere consument heeft net een andere informatiebehoefte. Marten wil van station Rotterdam CS naar station Delft plannen, Kay van huis naar halte Oostplein met alleen lijn 2 en Simone wil een reisadvies en daarna op een kaartje een alternatieve eindhalte aanklikken. Voor werkelijk ieder mogelijk onderdeel van de site zijn eindeloze use cases te beschrijven, die wel voor een deel van de gebruikers relevant zijn. Hoe ga je hiermee om als de klant ook nog eens aangeeft dat ‘iedereen’ de doelgroep is?
Binnen het project zijn we gestart met het opzetten van een aantal kaders. Allereerst hebben we bepaald dat alle huidige features van de website ter inspiratie zijn, maar niet per se in een nieuwe versie terug moeten komen. Daarna zijn er 5 regels opgesteld. Op iedere regel moet je ‘Ja’ kunnen beantwoorden:
•    Past dit binnen de nieuwe strategie van 9292?
•    Gebruikt 95% van de gebruikers deze feature?
•    Snapt Jeroen zijn moeder het?
•    Is het toegankelijk voor visueel beperkte mensen?
•    Worden wij er vrolijk van?
Zoals je ziet, schieten de regels van het hoogste niveau (strategie) naar statistieken (95% van de gebruikers) naar een bijna 1 op 1 check (mijn moeder) en de technische implementatie (webrichtlijnen). Ik durf met enige zekerheid te zeggen dat er geen enkele methodiek is die dit zal voorschrijven, maar het werkt wel!

Les 4: Mensen denken niet van nature in systemen
Via zoekmachines als Google kan iedereen door eindeloze hoeveelheden data zoeken, terwijl gesloten datasets als reisplanners je dwingen om in hokjes te denken. Iedere keer dat je een reis gaat plannen, moet je aangeven of je een adres, station, halte, postcode of zelfs crematorium gaat invullen. En het ergste is: Google is het enige systeem dat we vertrouwen als het voor ons denkt. We hadden gemakkelijk een nieuwe website kunnen lanceren met de welbekende drop-downs. Toch deden we dit niet, want 9292.nl moest een nieuwe sterke persoonlijkheid krijgen: 9292 reist met je mee, en is die pro-actieve vriend waar ik het net over had. En tegen een vriend zeg je niet dat je van station Delft naar adres Europalaan 1, Kaatsheuvel reist. Nee, je gaat van Delft naar de Efteling. Het redeneren vanuit de persoonlijkheid helpt in de ontwikkeling van dergelijke features.

Les 5: Focus je aandacht en energie
Bij het maken van websites verkijk je je al gauw op de omvang van het project. Ontwerpers en ontwikkelaars zijn van nature te optimistisch. Hoe waarborg je zowel de levering van een compleet werkend product als ook een hoge kwaliteitsstandaard? Focus je aandacht. Maak bij aanvang van het project duidelijke keuzes waar je extra liefde en energie aan gaat geven. Bij 9292 hebben we een splitsing gemaakt tussen de ‘primaire flow’ en de rest van de site. Voor de lancering van de eerste versie van de nieuwe site wilden we dat de primaire flow (homepage, reisplanner, reisadvies) bijna perfect zou zijn: vernieuwend, gebruiksvriendelijk en 100% werkend. Hier is gedurende het gehele project de meeste aandacht naar uit gegaan. Dat wil niet zeggen dat de rest van de website van slechte kwaliteit mag zijn, maar wel dat je hier veel meer gebruik kan maken van bestaande grids en design patterns. In de wandelgangen moest de primaire flow een 9 als rapportcijfer krijgen en de rest een ruime 7.

Les 6: Test, test, test
Het maakt niet uit hoe ervaren het team van ontwerpers en ontwikkelaars is. Denk niet dat je wel weet dat de site goed gaat werken. Het is geen keuze: je moet testen! Keer op keer sta je versteld van de nieuwe inzichten die het oplevert. Daarnaast helpt een usability-test ook bij het maken van keuzes en bepalen van de richting. De resultaten uit een test zijn een krachtig middel om een discussie aan te gaan.

Les 7: Kill your darlings, maar niet te snel
Ik geloof er heilig in dat je bij de ontwikkeling van een goede website een statement moet durven te maken. Je moet dromen en de grens kunnen verleggen. Maar dit mag er nooit toe leiden dat een product suboptimaal werkt. En hier zit je soms met een lastig dilemma. Want nieuwe interactieprincipes worden vaak niet direct begrepen en een klant voelt niet altijd de behoefte om te experimenteren. Maar als je ergens in gelooft: geef niet te snel op en laat een nieuw principe zijn plek vinden.
Binnen 9292.nl hebben we een nieuw principe geïntroduceerd in de vorm van de ‘blauwe balk’. Dit is in feite een in-page navigatie item die we op de homepage, reisadvies- en locatiepagina’s tonen. Het unieke aan deze balk is dat het je niet alleen functioneel naar de elementen stuurt, maar tegelijkertijd een overzichtelijke samenvatting geeft van de belangrijkste informatie. Er is veel discussie over dit element geweest en hij werd zelfs totaal niet begrepen in de eerste versie van de usability test. Uiteindelijk zijn er een aantal fundamentele onderdelen aan gewijzigd, maar is er wel hard voor gestreden om het in de site te houden. In een tweede usability test werd hij wel goed begrepen en gebruikt.

Les 8: Content = king
Je kunt de mooiste website ter wereld maken, maar als de content niet klopt, ben je nergens. Zorg dan ook altijd dat je invloed hebt op de beschikbare data, fotografie en teksten. Wat voor type reisadviezen zijn mogelijk? Wat is de langst mogelijke straatnaam die men kan vinden? Hoe ziet het langste reisadvies er uit? In welke situaties is er geen reisadvies te geven? Hoeveel capaciteit is er bij de redactie om nieuws te publiceren? Hoe betrouwbaar is eigenlijk het gemiddelde reisadvies? Dit zijn allemaal relevante vragen. En de enige manier om hier goed voor te ontwerpen, is om zo dicht mogelijk op de betreffende processen te zitten. De reisadviespagina is al vanaf de eerste week als template opgezet en daarna telkens aangepast. Het is onmogelijk om dit te ontwerpen zonder de echte data te voelen.

Les 9: Een site is nooit af
Het liefst maken we websites die van de eerste tot de laatste pixel perfect zijn. Maar we weten allemaal uit ervaring dat dit een utopie is, een website is nooit af. Er zijn altijd punten te verbeteren, aan de content, de toegankelijkheid of de ‘pixel perfectness’ van het ontwerp. Dit gegeven moeten we niet jammer vinden, maar juist omarmen. We zijn niet bezig met exacte wetenschap en weten in sommige gevallen ook niet hoe miljoenen gebruikers hiermee omgaan. Ons antwoord is dan ook regelmatig: “Laten we de website lanceren en kijken hoe mensen hier mee omgaan. Dan kiezen we aan de hand daarvan de volgende stap.” En wat betreft 9292.nl: in 2012 komt er nog een aantal updates aan.

Dit artikel, geschreven door Jeroen van Geel, is op 23 januari 2012 gepubliceerd op Frankwatching.

Een herpositionering en een nieuwe look & feel moeten het ov-merk 9292 warmer en persoonlijker maken.

Briefing: een bedrijf met een maatschappelijke rol herpositioneren. Plus: de website verlevendigenen uitbreiden. Inclusief een nieuwe huisstijl, en ach, doe ook maar een campagne. Voor: een gigantische, uiterst diverse doelgroep.
Genoeg reden voor een straffe bureausessie op de hei onder leiding van een NLPteam. Maar daarvoor ontbrak de tijd.
‘Toegankelijk, proactief, betrokken en verbindend’ luiden de kernwaarden van 9292, het merk van REISinformatiegroep. Al 20 jaar verstrekt die in opdracht van alle openbaarvervoerbedrijven actuele informatie over bus, trein, tram, metro en veerboot. De numerieke naam ontstond in 2000 uit de telefonische service 0900-9292. Twee jaar eerder was de website gelanceerd, aanvankelijk ook een betaalde dienst. Prompt daalde het aantal gebruikers dramatisch. ‘Maar wij wilden zoveel mogelijk mensen verleiden tot openbaar vervoer, conform onze missie’, zegt communicatiemanager Aarnout Mijling. ‘Dus werd 9292ov.nl gratis. Met succes, de stoom sloeg van de server.’

Afstandelijk
Verstrekken van het meest complete en actuele reisadvies – van deur tot deur, de leus sinds 2004 – is nog steeds van kracht. Maar een veranderende tijd, met nieuwe behoeften van onder meer smartphone- en iPad-gebruikers, vraagt om een andere positionering. Tonny Wildvank, manager operations: ‘Afgelopen voorjaar vroegen we zes partijen om in te schrijven voor een nieuw websiteontwikkelingstraject voor 9292, inclusief vertaling naar een heldere toekomstvisie. Deadline: 1 juli. Iedereen die door een te gretig “ja” de complexiteit hiervan onderschatte, viel af.’ Uit de definitieve pitch kwam Fabrique [merken, design & interactie] als sterkste uit de bus. ‘Men wenste meer customer intimacy’, vertelt merkstrateeg Susanne Peters. ‘Onderzoeken wezen uit dat 9292 gezien werd als überfunctioneel maar afstandelijk. De uitdaging was: ons inleven in de enorme doelgroep en het maatschappelijk belang van het merk kenbaar maken.’ Fabrique ontwikkelde een huisstijl met een persoonlijker tone of voice. ‘De vernieuwde website 9292.nl en als compacte vertaling daarvan de mobiele site M.9292.NL bieden meer overzicht en gebruiksgemak’, zegt creative director Ronnie Besseling. Op de nieuwe, door copywriter Ginette Lavell bedachte pay-off ‘9292 reist met je mee’ zijn tekst en beeld afgestemd. Leest het oude logo van links naar rechts, nu staan de cijfers 9292 onder elkaar. Een extra dimensie, analoog aan de reiziger, in alle mogelijke richtingen.

Focus op mensen
Een warmer kleurgebruik, fotografie en een nieuwe iconografie worden zichtbaar in de abri-campagne, waarin het ‘van-naar-gevoel’ van een vijftal representanten van de brede doelgroep wordt gesymboliseerd. De oudere dagjesmens wordt verbeeld als opa met kleinkind (van ijsbaan naar boerenkool) en winkelpubliek als bepakt en bezakte shopper (van uitverkoop naar kledingkast). Maar ook de jongere doelgroep, zoals de stapper (van uitgaan naar uitslapen) en de contactzoeker: een verwachtingsvolle romanticus met boeket (van datingsite naar eerste afspraakje). Een latere campagne-uiting richt zich op de zakelijke gebruiker. Besseling: ‘Je reist niet van station A naar adres B, maar naar vrienden of werk. De focus ligt op mensen. En niet afgebeeld in trein of bus; het reizen is het middel, niet het doel.’ Geadverteerd werd in gratis dagbladen die men in het openbaar vervoer leest. I.m’s met slogans (‘van Nooitgedacht naar Echt’), zonder logo maar met ‘call to action’ (Plan je reis op 9292.nl plus pijl), fungeerden als teaser voor een advertentie verderop met foto, logo en body-copy.

Begin
‘9292 is technologiegeoriënteerd, maar wil het maximale voor de gebruiker’, zegt Peters. ‘Dat gevoel, én hun toekomstgerichtheid, wilden wij beter laten uitkomen. Met een totaalpakket, waartoe ook sociale media, van Twitter tot de iPhone- en Android-applicaties 9292ov Pro, behoren.’ Het is een work in progress. Op de planning staan vernieuwing van applicaties voor mobiele apparaten en de dienst Mijn9292, waarmee op een specifieke gebruiker gerichte informatie de beleving nog  persoonlijker moet gaan maken. ‘Dit is pas het begin’, vindt Mijling. ‘Hoe gaan we deze communicatie en vormgeving waarborgen? In de slag van massamediaal naar een-op-eencommunicatie zijn snelheid, toon en een persoonlijke benadering essentieel.’ Wildvank straalt: ‘We hebben al veel positieve reacties ontvangen. Je bent een functioneel bedrijf met een dienst die inmiddels als vanzelfsprekend wordt beschouwd. Dan doe je het met zulke feedback van klanten extreem goed.’

Het cadeaupapier waarin uw prachtige kerstgeschenken verpakt zaten. De goede voornemens waar u in het oude jaar opnieuw niet aan toe bent gekomen. Uw van emoties over het afgelopen jaar volgesnotterde zakdoekjes. Alle post-its met ideetjes, planningen en to-do’s. Uw propvolle agenda van 2011. Weg ermee!

Wat dan overblijft is een nieuw jaar. Een jaar om met een opgeruimd gevoel en vol frisse ideeen aan te beginnen.

Fabrique wenst u een fabuleus en opgeruimd 2012!

Jouke Jacobi (L)
Jouke studeerde december vorig jaar af aan de Vrije Universiteit Amsterdam voor de master opleiding, Artificial Intelligence. Daarvoor werkte hij als freelance webdeveloper voor o.a. de Vrije Universiteit en de Nederlandse Nieuwsmonitor (nieuwsmonitor.net). Per 1 januari is hij aan de slag bij Fabrique als jr. ontwikkelaar.

Robin van der Rijst (R)
Robin is per 1 januari bij Fabrique begonnen als ontwikkelaar. Hij studeerde begin 2008 af in Software Engineering aan de TU in Delft (Technische Informatica met minor Management) en ging daarna freelancen. Na een pittige freelance opdracht ‘vluchtte’ hij in 2010 naar Azië voor vrijwilligerswerk en backpacken. Nu heeft hij zich overgegeven aan een ‘normaal’ leven met een eigen huis in Haarlem en een uitdagende baan bij Fabrique!

Graag kom ik even terug op de afgelopen Dutch Design Week. In beginsel vind ik het een heel inspirerend, goed en nuttig initiatief. Maar ik wil er geen doekjes om winden dat ik me deze 10e editie redelijk rot ben geschrokken. De tsunami aan producten die over de argeloze bezoeker heen werd gestort greep me deze keer bijna letterlijk bij de keel. Ik kon me niet aan de indruk onttrekken dat het ging om ‘meer, meer, meer’ en dat de vraag ‘waarom’ er minder toe doet. Zo kon burgemeester van Gijzel van Eindhoven z’n enthousiasme nauwelijks bedwingen aangaande de bijna 200.000 bezoekers. Om heel eerlijk te zijn heb ik daar ook niets op tegen maar in mijn ogen is de balans doorgeslagen.

Democratisering
Ja, er waren een paar hele mooie relevante evenementen tijdens de DDW, zoals een zeer geslaagde graduation show van de Design Academy en diverse symposia, maar ze werden in zichtbaarheid volledig overschaduwd door elkaar beconcurrerende ‘spulletjes’-markten. Dat ‘Design’ gedemocratiseerd is, is een fait accompli en daar is op zichzelf niets mis mee. Steeds meer mensen zullen zich gaan storten op het ontwerpen van producten, gedreven door enthousiasme, de technische mogelijkheden (3D-printers) en het feit dat het hip is. Je zou het ook in een optimistische bui een verworvenheid van de designsector kunnen noemen. Het gevaar loert echter dat ‘designen’ het nieuwe linedancen of, nog erger, het nieuwe macrameeën wordt. Iets zegt me dat we daar vandaan moeten zien te blijven.

Edward Webb - HOLLANDSE HOOGTE

Tweedeling
Maar wat me zorgen baart is het feit dat naar de buitenwereld toe de uitstalling van grote hoeveelheden producten stigmatiserend werkt terwijl design breder, dieper, complexer en relevanter is. Invloedrijke media zoals het Financiële Dagblad berichten uitgebreid over nieuwe producten maar laten een symposium over ‘Design as Service’ of het ‘World Design Forum’ links liggen. Een tweedeling in de ontwerpwereld is onvermijdelijk: vraaggestuurd ontwerpen vanuit economische of sociaal maatschappelijk motieven enerzijds en ontwerpen vanuit persoonlijke motieven anderzijds. Dat laatste zal het qua volume ontgetwijfeld winnen van het eerste.

Indeed
De afgelopen maanden heb ik meegewerkt aan een samenwerkingsprogramma tussen de Nederlandse en Indiase overheid om gezamenlijk het ontwerponderwijs in India naar een hoger plan te tillen. Hier zijn Nederlandse ontwerpopleidingen en ontwerpers bij betrokken alsook scholen, ontwerpbureaus en bedrijven in India. Halverwege november is het eerste rapport met een outline van de plannen met veel enthousiasme ontvangen door de Indiase regering. Op dit moment worden er vervolgstappen gepland. Gaandeweg de totstandkoming van de strategie en deze plannen ontstond ook de discussie over wat design dan precies inhoudt in de Indiase context. Het was al snel duidelijk dat de focus heel ergens anders zou komen te liggen. Ondanks het feit dat in India veel mensen hun geld verdienen met ambachtelijk werk, vooral in de zogenaamde ‘rural areas’, was het snel duidelijk dat de grote bijdrage van ontwerpers zou moeten liggen in het bieden van oplossingen voor sociale problemen enerzijds en economische uitdagingen anderzijds. Het begrip design verdween wat meer naar de achtergrond ten faveure van innovatie. Omdat de connotatie van innovatie nog wel eens erg technocratisch kan zijn, wordt nu in het Indeed programma zoveel mogelijk gesproken over design & innovatie. Mooi dat dit duo het vraaggestuurde aspect, het analytische, het technische (eventueel), het culturele en het creatieve in zich verenigd heeft.

DD&IW
Begrijp me niet verkeerd: ik draag de Dutch Design Week een warm hart toe. Maar zou het daarom, met de inzichten van bovenstaande, niet een goed idee zijn om de komende 10 jaar er in te vliegen onder de noemer Dutch Design & Innovation Week? Het doet meer recht aan de intenties, het is een duurzamere propositie, het onderstreept de ambities van de regio en je hebt een nieuw verhaal te vertellen. Just a thought…

Fabrique heeft op basis van de nieuwe strategie van 9292|REISinformatiegroep BV het merk 9292 opnieuw gedefinieerd. 9292 wordt persoonlijker en pro- actiever: van reisadvies naar persoonlijk advies. Het innovatieve karakter wordt behouden en klanten staan nog meer centraal in de nieuwe dienstverlening. Vanuit dit nieuwe merk zijn ontstaan de vernieuwde website 9292.nl, een doorontwikkeling van de huisstijl, de nieuwe pay off ‘9292 reist met je mee’, en een cross-mediale campagne.
Website 9292.nl
De vernieuwde website is een belangrijke eerste stap naar een gebruiksvriendelijker en persoonlijker 9292. De belangrijkste verbeteringen ten aanzien van de oude website zijn de intuïtieve reisplanner, de heldere adviezen en de nieuwe mobiele versie van de website. De site, met de OV-reisplanner als centraal punt, is toegankelijk voor iedereen, ook voor mensen met een beperking. Binnenkort vraagt 9292 het drempelvrije keurmerk aan. De informatie op de website is compleet; alle OV-vervoerders werken al 20 jaar met 9292 samen voor de continue aanlevering van dienstregeling- en actuele informatie aan de reiziger. De mobiele site 9292.nl is een compacte vertaling van de vernieuwde website. Beide websites werden ontworpen door Fabrique en gerealiseerd door technisch internetbureau Q42. 9292 was als dataverwerkingsspecialist nauw betrokken bij ontwerp en ontwikkeling van de site.

Huisstijl
De verschillende bestaande huisstijlelementen zijn stuk voor stuk tegen de nieuwe merkstrategie aangehouden en opgefrist. O.a. het babyblauw werd intenser en de zwarte belijning verdween. Het levert een totaalbeeld op dat warmer en persoonlijker is conform de wensen van 9292. Dit is het meest zichtbaar en voelbaar in het logo en de fotografie (fotograaf: Annabel Oosteweeghel) . De nieuwe stijl krijgt letterlijk alle ruimte in de ruim opgezette en overzichtelijke webpagina’s. Ook alle content is herschreven aan de hand van een nieuwe, meer persoonlijke, tone-of-voice die beter past bij het nieuwe merkgevoel van 9292.

9292 reist met je mee
De nieuwe merkpositionering benadrukt het voordeel van de nieuwe strategie in combinatie met de belangrijkste kwaliteit van 9292: de grote compleetheid van haar reisinformatie. Dit resulteerde in een nieuwe pay-off: 9292 reist met je mee. Letterlijk doordat alle openbaarvervoer informatie voor alle reizigers beschikbaar is van deur tot deur. De mobiele site zorgt er voor dat reizigers ook tijdens hun reis kunnen beschikken over tijden van dienstregeling en actuele meldingen. De payoff is ontwikkeld in samenwerking met copywriter Ginette Lavell.

Campagne
Tot slot heeft Fabrique samen met 9292 een cross-mediale campagne gecreëerd om Nederland te laten weten dat 9292 met nieuw elan werkt aan het verstrekken van reisadviezen aan iedereen die met het openbaar vervoer reist. De komende maanden zullen o.a. billboards verschijnen op stations, posters in abri’s, artikelen en advertenties in dagbladen enz.

Dit alles is een eerste stap in de herpositionering van 9292. De komende periode zal steeds gewerkt worden aan het verder ontwikkelen van de website, mobiele site en applicaties, o.a. op basis van feedback van gebruikers en de technologische ontwikkelingen. Zo reist 9292 ook in de toekomst met iedereen mee!

*Het gaat hier om een eretitel die het initiatief is van het vakblad Tweewieler en wordt toegekend aan een tweewielerwinkel met bijzondere kwaliteiten. De onderscheiding is bedoeld als een kwaliteitsstimulans voor de hele Nederlandse tweewielerhandel. De jury, die bestaat uit branchekenners, externe retail-deskundigen, een onafhankelijke accountant en Mystery Shoppers, benoemde de genomineerden o.a. op basis van de wijze waarop de tweewielerwinkel zich onderscheidt van de concurrentie. Daarnaast is het erg belangrijk hoe marktgericht de ondernemer bezig is en hoe hij die beleidslijn met argumenten kan onderbouwen.

Cultuur en entertainment: op zoek naar wederkerigheid

De toekomst voor de cultuur en entertaiment sector ziet er zeer rooskleurig uit. Door toedoen van de economische crisis zijn veel instellingen genoodzaakt hun hele doen en laten te heroverwegen. Er was een tijd dat je als liefhebber of geïnteresseerde op pad moest om van cultuur en entertainment te kunnen genieten. Die tijd is voorbij: alle mooie en intrigerende zaken zijn letterlijk binnen handbereik op elk gewenst moment en op elke gewenste plek. Wat nu?

Niets doen is de slechtste optie. Een deel van de musea, theatergezelschappen, festivals en orkesten zal verdwijnen. Dat is aan de ene kant spijtig maar de ervaring leert dat de open plekken in het veld als vanzelf worden opgevuld door nieuwe idee-rijke initiatieven. Een mooi mechanisme om de komende tijd in de gaten te houden. Bij het zelfonderzoek dat de cultuursector op dit moment ondergaat kun je niet om de vraag heen voor wie doe je het eigenlijk? En wat moet ik doen als gezelschap en instelling om te overleven als dit allesbehalve vanzelfsprekend is?

Het kernbegrip zal zijn: wederkerigheid. Wie in staat is nieuwe en aantrekkelijke concepten te ontwikkelen wat betreft de ruil die je doet met je publiek, zal spekkoper zijn. Want geloven in een opleving van het mecenaat mag je toch echt naïef noemen. Heel ongemakkelijk allemaal, omdat omdat de cultuursector uit haar comfortzone moet komen, maar tegelijkertijd is dat reuzespannend omdat daar ongetwijfeld mooie en nieuwe dingen uit zullen ontstaan. Het voelt wellicht wat disruptief, het zijn immers krachten van buitenaf welke deze beweging in gang hebben gezet, maar dat gevoel zal slijten. Wie zijn eigenheid weet te verwaarden zal overleven. In de komende jaren is het nog maar de vraag of een museum een museum zal zijn, of een festival nog wel een eigen plek zal kennen en of een theatergezelschap nog wel zal optreden in een theater. Ik kijk uit naar alle koerswijzigingen, nieuwkomers en volgers en al het moois dat naar boven komt borrelen.

Jeroen van Erp
Creative Director Fabrique

Culturtain us!

Zal er in de toekomst nog verschil bestaan tussen de begrippen ‘entertainment’ en ‘cultuur’? Het lijkt onwaarschijnlijk aangezien zelfs de meest doorgewinterde culturele omnivoor stiekem blijft vasthouden aan een verschil tussen ‘lage’ en ‘hoge’ cultuur. Het dagje winkelen blijft toch vallen in een andere categorie dan een bezoek aan het museum en datzelfde gebeurt wanneer we het avondje TV kijken afzetten tegen een theatervoorstelling, of die druilerige dag achter Youtube verhouden tot het in stille adoratie beluisteren van de 3e van Mahler in het Concertgebouw. En wat te denken van de opvoeding van de kinderen? Ik kan u uit eigen ervaring vertellen dat zelfs enthousiaste fans van populaire (e-)cultuur toch eigenlijk liever hebben dat kindlief de trilogie van Thea Beckman leest, dan een dag zit te chatten met vrienden op Hyves of facebook.
Gelukkig zijn er natuurlijk legio voorbeelden te noemen waarbij sprake is van een flinke versmelting van entertainment en cultuur. Natuurlijk zijn de smeuïge Hollywood films, TV series en musicals gewijd aan beroemde kunstenaars als Van Gogh of Rembrandt het toonbeeld van een dergelijke mix. En ook succesvolle TV series als Madman waar tot in de puntjes doorgevoerd historisch onderzoek naar vormgeving, politieke context en gender is verwerkt mag in dit kader niet onvermeld blijven.

photo: AMC tv show Mad Men

Maar ik denk ook aan de wijze waarop musea hun onderzoek niet meer enkel laten uitmonden in publicaties maar in avondvullende events, flashy filmpjes op het web en Augmented Reality tours door de stad. Een ander mooi voorbeeld is de AAA serie van het concertgebouworkest waar in samenwerking met diverse culturele instellingen de concertserie hedendaagse muziek wordt omgeven door debatten en wordt afgesloten met een door de jongerenvereniging van het orkest georganiseerd feest.
Het zijn voorbeelden die wat mij betreft laten zien dat de mix van entertainment en cultuur zeker niet tot vervlakking leidt, zoals de cultuurpessimisten onder ons wellicht zullen denken, maar juist een verrijking en verbreding van het aanbod en het publiek dat haar consumeert tot gevolg heeft. In deze tijd waarin het culturele veld onder druk staat, is dit geen overbodige luxe. Het is zelfs een absolute must.
Kortom, hoewel entertainment en cultuur waarschijnlijk tot in lengte van dagen een zekere spanning zullen blijven oproepen, liggen er nog veel innovatieve en hybride mixen in het verschiet. Culturtain us!

Margriet Schavemaker
Hoofd Collecties en Onderzoek – Stedelijk Museum Amsterdam